Izvor: eKapija | Srijeda, 15.10.2014.| 08:35
Izdvojite članak Odštampajte vijest

Više od 1.000 javnih objekata u FBiH čeka na uvođenje energetske efikasnosti - Projekat "Zeleni ekonomski razvoj" trajaće do kraja 2018.

U julu 2013. godine Bosna i Hercegovina je započela konkretne aktivnosti na unapređenju energetske efikasnosti u građevini, najprije u objektima javnog sektora. Tada, u saradnji sa Razvojnim programom Ujedinjenih nacija (UNDP) počinje projekat "Zeleni ekonomski razvoj", za koji je predviđeno da traje do kraja 2018.

Naredne četiri godine su, moglo bi se reći, ključne da se sprovedu prioritetni zadaci u ovoj oblasti. I jedan i drugi entitet ove zemlje već imaju neke rezultate, ali ih veliki posao tek čeka.

Direktor Fonda za zaštitu okoliša Federacije BiH Safet Harbinja kaže za "eKapiju" da Fond ima stalni javni poziv jedinicama lokalne samouprave kojim prikupljaju podatke o energetskim karakteristikama zgrada radi boljeg sagledavanja stanja objekata na terenu.

- Krajnji korisnici objekata su dužni da popune upitnik sa traženim podacima i po dostavljanju istog u Fond, uvrštavaju se u bazu podataka. U bazi se, do danas, nalazi 1.200 javnih objekata. Do sada su realizovane određene mere u svrhu povećanja energetske efikasnosti na četiri objekta i to: OŠ "Rapatnica" u Srebreniku, JU "Los Rosales" u Mostaru, JU "Dječije obdanište" u Bosanskoj Krupi i bolnica "Dr. fra Mato Nikolić" u Novoj Biloj. Za ovu godinu u planu je realizacija još pet novih objekata.

Prema njegovim riječima, da bi se na određenim objektima sprovele mjere povećanja energetske efikasnosti neophodno je uraditi detaljan energetski pregled objekta. Za ove poslove se angažuju konsultantske kuće koje imaju ovlašćenje Federalnog ministarstva prostornog uređenja za ove poslove. Nakon pregleda i tehničko-ekonomske analize, dobijaju se smjernice za sprovođenje mjera. Cilj je, kako kaže naš sagovornik, da se postigne optimalni, odnosno preporučeni energetski razred, u skladu sa namjenom objekta, uz preporučenu potrošnju energije.

- Ako se uzme u obzir stanje svih javnih objekata, praksa je pokazala da su najčešće mjere koje se preporučuju: postavljanje dovoljnog sloja termoizolacije na ovojnicu zgrade, ugradnja energetski efikasne stolarije, zamjena kotlova sa promjenom energenta uz termoregulaciju, te uvođenje štedljive rasvjete.

A koliko je potrebno da prođe vremena da bi se investicija u poboljšanje energetske efikasnosti smatrala isplativom?

- Posmatrajući striktno kroz ekonomske parametre, investicija se smatra isplativom ukoliko se ostvari povrat iste do 20 godina. Na ovaj podatak utiče niz faktora: od trenutnog stanja objekta, načina grijanja odnosno energenta na koji se objekat grije pa do ukupne predložene investicije. Ipak, do sada je praksa pokazala da veliki broj objekata ima povrat investicije do čak dvije, tri godine, što je izuzetno dobro, dok je prosjek 10 godina – kaže Harbinja.

Struka kaže da se u Federaciji BiH izolacioni materijali ne upotrebljavaju u dovoljnoj mjeri. Naš sagovornik kaže da investitori, pogotovo oni u privatnoj stambenoj gradnji, na početku gradnje ne žele dovoljno uložiti u izolaciju.

- U takvim situacijama od npr. preporučene debljine termoizolacije od 8 ili 10cm (opet u zavisnosti od preporučenog materijala) se stavlja maksimalno 5cm, koji kasnije dovode do povećane potrošnje energije, jer se nedovoljnom količinom termike stvaraju toplotni gubici u eksploataciji objekta, pa je potrebno povećano zagrijavanje radi postizanja toplotnog komfora. To za posledicu ima da u narednih 20,30 ili više godina stanar dobija visoke račune za potrošnju energije. A tome se, naravno, niko ne obraduje.

Kao prvi korak da se poboljša situacija u ovoj oblasti Harbinja navodi promjenu svijesti građana, tačnije o razumjevanju potrebe za kontrolisanom potrošnjom energije. Sreća je, kaže, da su cijene energenata u BiH mnogo niže u odnosu na okruženje i Evropu, ali ni to nije rješenje.

- Ukoliko nastavimo sa ovakvom nekontrolisanom potrošnjom energije dovešćemo se praktično u energetski deficit, gdje individualno nećemo moći snositi troškove za svoje energetske potrebe. Zato je Fond u saradnji sa UNDP-om pokrenuo vrlo zahtjevan i opsežan program po pitanju povećanja energetske efikasnosti. Što prije shvatimo svoje stvarne potrebe, korigujemo svoje ponašanje te energetsku efikasnost prihvatimo kao i obavezu i izazov, stvorićemo novo privredno okruženje koje će biti u prilici ponuditi dovoljno posla čitavoj grani građevinarstva.

Za FBiH je sada prioritet javni sektor kada je riječ o uvođenju energetske efikasnosti, kako bi se u budžetima uštedio novac za druge investicije na lokalnom nivou. A što se tiče privatnih stambenih objekata u Fondu kažu da glavna uloga tu pripada lokalnoj zajednici i upravnicima zgrada kolektivnog stanovanja.

Vlada FBiH je nedavno prihvatila zaduženje od 18,9 mil USD za projekte energetske efikasnosti.

RS priprema pravilnike o zgradarstvu

U Strategiji za razvoj energetike kako je pisao "Blic", institucije RS su procjenile da bi za ozbiljne uštede u zgradama trebalo energetski obnoviti oko 136.960 starih stambenih jedinica. Tako bi se potrebna toplotna energija u zgradi smanjila za oko 60%.

– Za povećanje energetske efikasnosti na prosječnoj zgradi izgrađenoj prije 1987. za postizanje ove uštede potrebno je uložiti oko 100 KM (50 EUR) po metru kvadratnom površine – navodi se u Strategiji, kojom je predviđeno da sve zgrade dobiju energetske sertifikate.

RS je u završnoj fazi donošenja tri pravilnika za zgradarstvo, koje će u potpunosti stvoriti uslove za primjenu mjera i propisa koje se odnose na energetsku efikasnost.

Gde je BiH u odnosu na EU?


Inače, prosječna potrošnja energije u javnim objektima u Bosni i Hercegovini je tri puta veća od prosjeka Evropske unije, što ih kategorizuje kao u potpunosti energetski neefikasne objekte, stoji na sajtu UNPD-ja.

Država troši oko 20% svog BDP-a na energiju, što je tri puta više nego u zemljama Evropske unije i SAD-a.

Od 2009. godine UNDP se smatra jednom od vodećih agencija koje promovišu energetsku efikasnost u BiH, prije svega djelovanjem u okviru MDG-F programa Očuvanje okoliša i klimatske promjene.

Do danas je implementirano ukupno 38 pilot projekata o energetskoj efikasnosti. Više od 700.000 USD godišnje ušteđeno je zahvaljujući smanjenim troškovima potrošnje energije.

Teodora Brnjoš

Unos komentara je omogućen samo ulogovanim korisnicima.