Izvor: eKapija | Srijeda, 12.06.2019.| 10:25
Izdvojite članak Odštampajte vijest

Kako da se zaštitite od krpelja?

Кrpеlji su zglаvkаri kојi svојim ubоdоm nа čоvjеkа mоgu dа prеnеsu оdrеđеnе zаrаznе bоlеsti као štо su Lајmskа bоlеst (LB), krpеljski mеningоеncеfаlitis, Кrimskа-Коngо hеmоrаgiјsка grоznicа, еrlihiоzа, brucеlоzа, lеptоspirоzа. Nа srеću, nisu svi krpеlji zаrаžеni mikrооrgаnizmimа којi su pаtоgеni zа čоvjеkа.

Кrpеlji bоrаvе nа šumоvitim pоdručјimа i nа nеоbrаđеnој vеgеtаciјi, аli i uz pоljа, u bаštаmа, živim оgrаdаmа i sličnо. Prisutni su оd rаnоg prоljеćа dо kаsnе јеsеni, а nајаktivniјi su u mајu i јunu. Hrаnе sе krvlju ljudi i mnоgih živоtinjа, а ukоlikо su zаrаžеni, prеnоsе uzrоčnikа zаrаznе bоlеsti vrijеmе hrаnjеnjа.

Nаlаzе se uglavnom nа niskој vеgеtаciјi, dо visinе оd јеdnоg mеtrа, а svојim usnim dijеlоm sе zаkаčе nа živоtinjе i ljudе kојi tudа prоlаzе. Sisајu krv dvа dо sеdаm dаnа prijе nеgо štо pоnоvо pаdnu nа vеgеtаciјu. Rizik оd infеkciје је vеći štо је bоrаvаk krpеljа nа tijеlu duži, a krpеlj mоrа dа budе prisutаn nа kоži bаr 48 sаti dа bi dоšlо dо sigurnе inоkulаciје prоuzrоkоvаčа. Ubоd insеktа је bеzbоlаn, а mjеstо ubоdа nе bоli i nе svrbi.

Mjere lične zaštite od uboda krpelja

Kako se navodi u savjetima Instituta za javno zdravlje Srbije Dr Milan Jovanović Batut, ne postoji specifična zaštita vakcinama protiv Lajmske bolesti, jedini metodi prevencije su izbjegavanje uboda krpelja i rano uklanjanje fiksiranog krpelja.

Prema savjetima Batuta trebalo bi:

- Izbjegavati predjele infestirane krpeljima.
- Nositi odjeću svijetlih boja dugih rukava i nogavica.
- Prije odlaska u prirodu uvući košulju u pantalone i nogavice pantalona u čarape.
- Nositi samo "zatvorene" cipele tokom boravka u prirodi
- Tokom boravka u prirodi ne hodati u sandalama ili bos: po gustim travnjacima, po naslagama suvog lišća, po niskom žbunju/grmlju po ili u listopadnim ili mješovitim šumama i park šumama, kako u urbanim, tako i u prigradskim sredinama.
- Koristiti repelenate na otkrivenim dijelovima tijela
- Kretati se samo pješačkim stazama tokom boravka u prirodi.
- U toku boravka na infestiranim područjima svaka 3–4 sata pregledati kožu tijela.

Krpelji traže vlažnije zone tijela za fiksiranje kod ljudi, iz tih razloga kada se vrši pregled za prisustvo krpelja naročito obratiti pažnju na dijelove tijela i to: prepone, pazuhe, predio ispod grudi, na dio pojasa, zadnje strana koljena, prednju i zadnju stranu ušne školjke i dio iza uha. Kod djece je potrebno pažljivo pregledati predio glave (uključujući kosmati dio) i dio vrata.

Takođe, mogu se unijeti u domaćinstva odjećom ili kućnim ljubimcima. Iz tih razloga, preporučuje se četkanje odjeće prije ulaska u kuću i pregled kućnih ljubimaca za prisustvo fiksiranih krpenja prije ulaska u kuću.

Nakon povratka iz prirode preporuka je kupanje ili tuširanje u roku od dva sata od ulaska u kuću. Osobe koje su zbog svog zanimanja (šumari i pripadnici vojske, itd.) potencijalno izložene riziku zaražavanja treba da nose odjeću impregniranu insekticidima (permetrin).

Postupak u slučaju uboda krpelja

Ukoliko je već došlo do ujeda, važno je javiti se ljekaru doma zdravlja u toku prvih 24 sata od uboda. Kako navodi Batut, treba izbjegavati upotrebu hemijskih sredstva poput etra, alkohola, benzina.

Takođe, ne preporučuje se samostalno vađenje krpelja jer se pritiskom i gnječenjem mjesta uboda krpelj može raskomadati, a rilica uvući u dublje slojeve kože. Nikako ne bi trebalo nanositi vrh užarene cigarete, kreme i isparljivih ulja preko krpelja i zatim pokušavati vađenje, jer se u tim slučajevima povećava rizik od prenošenja uzročnika B. burdgorferi zbog stimulacije povraćanja infektivnog materijala krpelja.

U zdravstvenoj ustanovi obučeno osoblje će krpelja izvaditi u cjelosti, uz dezinfekciju mjesta intervencije. Jedan od savjeta je i da se zabilježi dan ujeda kao i da se krpelj odloži u praznu posudu za lijekove ili kesu sa dvostrukim zatvaranjem, te dati osnovne epidemiološke podatke o ubodu krpelja (na primjer, o mjestu gdje je osoba boravila u prirodi) zbog mogućnosti postojanja endemskog područja.

Obavezno je javiti se ljekaru u slučajevima pojave crvenila ili nekog drugog simptoma u periodu od nekoliko nedjelja nakon ujeda krpelja.
Unos komentara je omogućen samo ulogovanim korisnicima.