Izvor: eKapija | Nedjelja, 11.03.2018.| 10:38

Helikopterske jedinice regiona efikasne uprkos skromnoj opremi - Neophodne nove letjelice i modernizacija infrastrukture za djelovanje u vanrednim situacijama

(Foto: ilfaber/shutterstock.com)
Da bi jedna državna adekvatno odgovorila na vanredne situacije i ponudila pomoć stanovništvu, imperativ je spremna, dobro opremljena i efikasna helikopterska jedinica. Situacije od prije nekoliko godina, kada su region pogodile velike poplave, pokazale su da se akcije spašavanja mogu uspješno obaviti, uprkos tome što zemlje regiona imaju skromne resurse.

Brzu reakciju zahtjevaju i sve učestaliji požari, koji se brzo prošire iz jedne u drugu zemlju, ali i hitni medicininski transporti. Zakonske regulative kada je riječ o djelovanju helikopterskih jedinicima u ovakvim situacijama se razlikuju među zemljama regiona, ali svima je cilj da se u narednom periodu dodatno uloži u obuku posade, i naravno nabavku novih letjelica.

Koliko i u kakvim okolnostima se obavljaju civilne helikopterske HEMS (Helicopter Emergency Medical Services) i SAR (Search and Rescue) operacije u regionu, kakva je oprema i infrastruktura, ali i zakonodavstvo, bile su teme jednog od panela Vazduhoplovnog samita Jugoistočne Evrope, održanog 8. i 9. marta u Beogradu, a koji je organizovala Tango Six Events.

Predstavnici helikopterskih jedinica Republike Srpske i Srbije govorili su o svojim iskustvima, a na situaciju u regionu, ali i širom svijeta, osvrnuli su se proizvođači letelica, kao i predstavnici privatnih kompanija koje obavljaju HEMS operacije.

Patrik le Barbenšon, operational marketing senior manager Airbus Helicopters, očekuje da će tržište Jugoistočne Evrope biti dinamično u narednom periodu. Letelice kompanije Airbus zauzimaju značajno mjesto u specifičnim helikopterskim operacijama - širom svijeta danas je u upotrebi ukupno 12.000 Airbus helikoptera. Na panelu su predstavljeni i modeli H135 i H145, koji se u Francuskoj koriste prilikom spašavanja na Alpima i u žandarmeriji.

- Koliko smo mogli da čujemo, zemlje ovog regiona i dalje koriste letjelice iz doba bivše Jugoslavije. Zato je nužna modernizacija i racionalizacija, jer HEMS i SAR zahtjevaju bezbjednost, efikasnost i ekonomičnost - smatra Patrik le Barbenšon.

U ovoj oblasti, neophodno je ponuditi efikasne letelice i opremu, a helikopteri moraju biti fleksibilni i multifunkcionalni. Primjera radi, H145 se za samo 15 minuta može pripremiti za neku drugu misiju, pojašnjava menadžer Airbus Helicopters.

Helikopterske HEMS operacije u Srbiji svrstane su u komercijalne djelatnosti, a kako je istakao pilot Nenad Nedić iz policijske helikopterske jedinice, problem predstavlja činjenica što su oni državni organ, a ne privredno društvo.

Za obavljanje ovih operacija neophodno je ispuniti nekoliko zahtjeva.

- Prvo, morate da posjedujete helikopter koji ispunjava uslove za obavljanje HEMS operacija, tj. da ima svu opremu kako bi pacijent bezbjedno stigao do bolnice, a i zahtjevi za posadu su visoki. Takođe, u Srbiji postoji samo jedan helidrom, i to na VMA. Znači, ako ispunimo sve potrebne uslove, ostaje problem što nema dovoljno helidroma. Zbog toga moramo raditi na unapređenju mjesta za sletanje i poletanje, da bismo ispunili regulative zlatnog sata - 30 min. Srbiji treba minimum 5 do 6 baza, uz, naravno, prateću infrastrukturu - rekao je Nedić.

U akcijama gašenja požara, navodi Nedić, neophodno je imati u blizini velike vodene površine. Uz to, u određenim situacijima moraju biti operativna minimum dva helikoptera.

(Foto: Maxim Petrichuk/shutterstock.com)
- Problem je što su naši vodotokovi izuzetno zagađeni i ne smijemo rizikovati da požare gasimo takvim vodama. Osim toga, vrlo je važno da su vodotokovi blizu mjesta požara, kako bi se efikasno suzbilo njegovo širenje. Do sada smo imali rusku pomoć, ali kanaderi zahtjevaju velike vodozahvate. Olakšanje je što imamo tri cisterne sa gorivom, pa se ne moramo vraćati na aerodrom na punjenje.

Požari su itekako česti u Hercegovini, a tu nastupa Helikopterska jedinica RS. Formirana je 2008. godine i čine je nekadašnji vojni piloti. Danas imaju tri "gazele" u svojoj posadi, a tokom 2018. godine dobiće još jedan helikopter čime će povećati broj potrebnih operacija širom RS.

Do sada je ova jedinica imala 102 uspješno realizovana medicinska transporta, a vrlo su česte njihove akcije u suzbijanju požara. Osim toga, bez njih ne mogu proći ni akcije spasavanja ljudi u vanrednim situacijama. Takođe, na raspolaganju su i državnim organima, rekao je pilot Helikopterske jedinice RS Zorislav Ivanović.

- U planu je da ove godine sa lokalnim službama u Hercegovini organizujemo zajedničke pokazne vježbe u akcijama gašenja požara, da ih upoznamo sa tehnikom i opremom. Novi helikopter koji ćemo dobiti imaće kapacitet od 1.000 litara vode - naveo je Ivanović.

Uprkos činjenici da najsavremenije letelice posjeduju posebnu opremu, te da su veoma efikasne, gašenje požara i dalje je veliki rizik za operatere helikopterskog saobraćaja. Kako bi se smanjio broj velikih požara, potrebno je obezbijediti adekvatan sistem nadzora. Na taj način bi se vatrene stihije mogle suzbiti već na početku, čim se pojave, smatra Patrik le Barbenšon.

- Dobar primjer su Sjedinjene Američke Države, koje imaju helikoptere za upozoravanje na početak požara, što je značajna prednost. Efikasnost je veća ako lako i brzo uočite požar - dodaje.

Jedan helikopter koji gasi požar trebalo bi da ima mogućnost da ponese 4 tone vode, a veoma je važno da se letjelica brzo može napuniti, ističe Patrik le Barbenšon.

Italijanska firma EliFriulia se helikopterskim spasavanjem bavi gotovo 25 godina, a menadžer ove kompanije, Edi Furlan, ističe da je u pružanju HEMS usluga neophodno kreirati dobar poslovni model. Sjedište kompanije je u Trstu, a predstavništva imaju u nekolko evropskih zemalja, te susjednoj Hrvatskoj, što vide kao neophodnost za dobro pozicioniranje na evropskom tržištu.

- Naša primarna usluga su HEMS operacije i tu želimo ponuditi najbolju uslugu. Imamo 20 letjelica za hitnu medicinsku pomoć, a uskoro dobijamo još dvije nove. Letimo noću, kao i u uslovima niske vidljivosti - rekao je Furlan.

Zemlje regiona imaju priliku korišćenja pretpristupnih EU fondova, što će im pomoći na putu ka dostizanju savremenih standarda, poručili su panelisti. Kao što su to ranije iskoristile Hrvatska i Slovenija, i Srbija i BiH imaju šansu da preko evropskih fondova dođu do nove opreme i helikoptera, kako bi efikasno obavljale HEMS i SAR operacije.

Teodora Brnjoš

Unos komentara je omogućen samo ulogovanim korisnicima.