Izvor: Nezavisne novine | Petak, 23.10.2015.| 08:57
Izdvojite članak Odštampajte vijest

Visoko oporezivanje radnika među glavnim uzročnicima sive ekonomije u BiH

(Foto: Andrea Slatter/shutterstock.com)
"Siva ekonomija" predstavlja dubok i višedimenzionalan problem za RS i BiH, koji istovremeno pogađa poslodavce, radnike i državu, pokazalo je istraživanje "Neformalna ekonomija u RS - uzroci i preporuke", koje je juče u Istočnom Sarajevu prezentovala Unija udruženja poslodavaca (UUP) RS.

Prema njihovim riječima, rezultati analize pokazuju da postoji niz uzroka koji djeluju u sadejstvu, međusobnoj interakciji. Jedan od ključnih uzroka svakako je visok fiskalni i parafiskalni pritisak na preduzeća i privredne subjekte koji posluju u formalnom sektoru. On se manifestuje kroz visoko oporezivanje rada, čime se poslodavci podstiču da radnike ne prijavljuju ili ih prijavljuju na plate niže od stvarnih jer ne mogu podnijeti teret troškova radne snage i ostati istovremeno konkurentni na tržištu. Ovaj uzrok, kako kažu poslodavci, samo pospješuje kompleksan regulatorni okvir i skupa administracija kroz brojne i složene poslovne procedure koje poslodavcima i privrednim društvima oduzimaju vrijeme i novac.

- Ionako kompleksan regulatorni okvir prate česte izmjene postojećih i donošenje novih propisa, što stvara okruženje u kojem se poslodavci, barem oni u formalnom sektoru, teško snalaze - pokazuje ova analiza.

Pored toga, navode da nepovjerenje u sistem ima negativan uticaj i na nivou finansijske discipline, poreski moral, te na etičnost u poslovanju domaćih preduzeća. U takvim okolnostima, ističu, ne postoje uslovi fer tržišne utakmice, raste nelojalna konkurencija i stvara se začarani krug uzroka i posljedica koji samo generiše jaz između formalnog i neformalnog sektora. Da stvar bude gora, odnosi među partnerima u socijalnom dijalogu su dodatno zakomplikovani, a Ekonomsko-socijalni savjet, kao osnovni instrument tripartitnog dijaloga, u praksi vrlo slabo funkcioniše.

Oni su rekli da, iako su sve tri strane u socijalnom dijalogu zainteresovane za njegovo rješavanje, dosadašnji napori u pravcu suzbijanja neformalne ekonomije nisu dali velike rezultate. Jedan od razloga, tvrde, leži u činjenici da ti napori nisu bili proizvod sveobuhvatnog, usaglašenog i izbalansiranog pristupa, već češće posljedica ad hok aktivnosti i kratkoročnih mjera.

Inače, ovo istraživanje urađeno je u okviru projekta "Neformalna ekonomija u BiH", koji Unija realizuje uz pomoć Međunarodne organizacije rada. Istraživanje u okviru navedenog projekta ima za cilj da pomogne Uniji da identifikuje najvažnije uzroke neformalne ekonomije u RS i razvije skup kvalitetnih i sprovodivih preporuka za adresiranje ovog značajnog problema. Primarno istraživanje realizovala je UUP RS kroz organizaciju četiri fokus grupe i sprovođenje ankete, dok je sekundarno istraživanje realizovao GEA - Centar za istraživanja i studije.

Predstavljanju istraživanja prisustvovali su najviši predstavnici lokalnih zajednica, institucija i organizacija, kao i članice Unije udruženja poslodavaca RS.

Zoran Pavlović, ekonomski analitičar, smatra da su konstatacije dobijene ovim istraživanjem samo neke od apsolutno tačnih konstatacija i razloga zašto u BiH postoji "siva ekonomija". On je istakao da je potpuno pogrešno bilo povećavati doprinose u RS, već da je cilj trebalo da bude da obuhvatnost plaćanja doprinosa bude što veća, a ne da doprinosi budu što veći.

- Najbolji je onaj porez koji svako rado plati, a sankcija je takva da mu se ne isplati da ga ne plati - rekao je Pavlović.
Unos komentara je omogućen samo ulogovanim korisnicima.