Izvor: eKapija | Srijeda, 06.09.2017.| 15:13

RS širi površine pod navodnjavanjem, u FBiH radovi u tri faze - Projekat Svjetske banke vrijedan 47 mil USD trajaće do kraja 2019.

(Foto: GOLFX/shutterstock.com )
Poljoprivrednici u BiH ovih dana na svojim imanjima procjenjuju kolike su štete na usjevima usljed ovogodišnje suše. Ovo ljeto je, kako su rekli, bilo nemilosrdno, ali se i svakog ljeta iznova govori o problematici nedovoljnog navodnjavanja i apelovanju na vlasti da se pomogne privrednicima.

Do prije skoro mjesec dana ovogodišnje štete u RS su bile procijenjene na oko 270 mil KM, a može se očekivati da su narasle i na 300 mil KM. Najveću štetu imale su ratarske kulture, kukuruz najvećim dijelom, ali i soja, povrće koje se uzgaja na otvorenom, te voće i povrće koji se uzgajaju bez navodnjavanja. Šteta je bila mnogo manja tamo gdje su instalirani sistemi za navodnjavanje.

Što se tiče FBiH, iz resornog ministarstva su za eKapiju rekli da još nema tačnih podataka o šteti, jer se radi o internim procjenama.

- Ono što je ustanovljeno do sada jeste da su značajne štete u Tuzlanskom i Posavskom kantonu kod proizvodnje soje, dok su štete kod silažnog kukuruza, osim navedena dva kantona, i u Unsko-sanskom, Zeničko-dobojskom, te drugim kantonima gdje se sije ova kultura. Takođe, imamo štete u ravničarskim područjima u proizvodnji djetelinsko-travnih smjesa, sjenaže na livadama, kao i štete na livadama i pašnjacima u brdsko-planinskim područjima - rekli su iz Ministarstva poljoprivrede FBiH.

Vlada Republike Srpske usvojila je u ponedjeljak mjere za ublažavanje uticaja suše na poljoprivrednu proizvodnju, pa će 5 mil KM biti usmjereno za sufinansiranje nabavke opreme za navodnjavanje. Osim toga, još 5 mil KM ide za podršku novom ciklusu proizvodnje.

Ukoliko bi bio usvojen Zakon o akcizama na nivou BiH, Vlada RS je saopštila da će usmjeriti još 10 mil KM kako bi pomogli poljoprivrednicima u saniranju šteta od suše.

U FBiH je resorno ministarstvo Programom novčanih podrški u poljoprivredi i ruralnom razvoju za 2017. godinu propisalo mjeru sufinansiranja premije osiguranja od mogućih šteta u poljoprivrednoj proizvodnji do 50% iznosa premije osiguranja za godinu dana.

Ovogodišnje suše, procijenjene na stotine miliona maraka, bile su povod da istražimo kakvo je stanje u RS i FBiH po pitanju izgradnje sistema za navodnjavanje.

Gradi se u Trebinju i Bratuncu, uskoro Ljubinje

(Foto: AJCespedes/shutterstock.com)
RS trenutno nema podatak o procentu navodnjavanih površina tog entiteta. Ali imaju već neke instalirane sisteme finansirane novcem Svjetske banke. Sistemi su izgrađeni i predati na korišćenje u Novom Selu kod Bijeljine na površini od 622 ha i u Pelagićevu na 202 ha, što je koštalo 5,8 mil KM.

- U toku je izgradnja sistema u Bratuncu na 436 ha KM, što je najveće ulaganje u istoriji ove opštine i iznosi 8 mil KM i u Trebinju na površini od 860 ha. Pokrenut je tender za izgradnju sistema u Ljubinju na površini od 250 ha, priprema se tehnička dokumentacija za veliki sistem za navodnjavanje u Potkozarju na 1.200-1.500 ha i Semberiji 400-500 ha, kao i za Maglajane na 120 ha - rekli su u Ministarstvu poljoprivrede RS.

Završena je, kako kažu, izrada glavnog projekta Kanala Vrbas-Osorna čime će biti obezbjeđeno izvorište za navodnjavanje oko 14.500 ha poljoprivrednih površina.

U RS pravo na podsticaje za izgradnju sistema za navodnjavanje imaju udruženja korisnika voda za navodnjavanje, fizička lica i poslovni subjekti koji se bave poljoprivrednom proizvodnjom i koji izvrše ulaganja za navedenu namjenu u iznosu od minimalno 500 KM.

- Vlada Republike Srpske je po osnovu podsticaja za sufinansiranje sistema za navodnjavanje tercijarne mreže u periodu 2007-2016 izdvojila oko 10 mil KM, a ukupna površina instalisanih sistema iznosi 10.043 hektara. Ministarstvo je takođe izdvojilo značajnu sumu novca za izgradnju primarne mreže i sistema za navodnjavanje, a ukupna vrijednost ovih projekata je oko 40 mil KM. Od tog iznosa 85% se finansira iz kredita Svjetske banke, a 15% obezbjeđuju Vlada RS, lokalne zajednice i korisnici.

Tri faze izgradnje sistema za navodnjavanje u FBiH


Kada je riječ o procentu navodnjavanih površina u FBiH, govori se o cifri od tek 1.612,5 hektara ili 0,2% obradivih površina. Iz Ministarstva poljoprivrede FBiH su nam rekli da se ipak radi o procjeni urađenoj prije 2013. i da tu nisu uključeni sistemi koji su izgrađeni u aktuelnom projektu Svjetske banke.

A radovi su završeni na sistemima za pet lokacija na potezu Široki Brijeg-Mostarsko blato, zatim na relaciji Ustikolina-Cvilinsko polje i u Goraždu na dvije lokacije. Sve ukupno radi se o površinama od 1.377 hektara i to je prva faza cjelokupnog projekta za FBiH.

(Foto: lovefranco/shutterstock.com)
U toku je izrada projekata za radove u Čapljini, Odžaku i Živinicama (faza 2), a podaci potrebni za projektnu dokumentaciju se prikupljaji za Kalesiju, Žepče, Sanski Most i Bihać (faza 3).

- Radovi se uglavnom sastoje od rehabilitacije, sa određenom rekonstrukcijom, nadogradnje i modernizacije, takođe uvodeći nove tehnologije koje su više vodo-efikasne, kao što je navodnjavanje kap po kap i prskalice niskog pritiska. Prema procjenama, oko 280.000 ha površine u FBiH ima potencijal za navodnjavanje, do čega se oko 170.000 ha smatra da ima povoljnije uvjete i time predstavlja veći prioritet - istakli su u resornom federalnom ministarstvu.

Projekat Svjetske banke za razvoj sistema za navodnjavanje u BiH vrijedan 47 mil USD planirano je da traje do kraja 2019. godine, jer je rok, predviđen za kraj 2017. produžen.

PD Semberija može da navodnjava još 620 hektara

Suša je uzela danak i Poljoprivrednom dobru Semberija, pa imaju znatno umanjene prinose na svim parcelama koje nisu navodnjavane.

- PD Semberija raspolaže sa 2.500 ha od kojih je 120 ha navodnjavano, a 620 ha je projektovano za navodnjavanje tako da su usjevi u ovom vegetacionom periodu znatno oštećeni zbog suše - kažu za eKapiju iz PD Semberija.

Razlozi zašto PD Semberija ima malu navodnjavanu površinu su neispravnost zalivnih uređaja i njihova dotrajalost, neposjedovanje zalivnih uređaja na nekim površinama i agronomski plodored po kome se vrši rotacija usjeva, jer ne mogu se sijati usjevi na istom mjestu svaki put.

- Zalivne uređaje nismo nabavljali još od '90tih godina, ali je država 100% investirala u vodozahvatne sisteme koje danas koristimo.

Danas PD Semberija raspolaže sa sedam crpnih stanica od kojih je pet kapaciteta pumpe 50 litara u sekundi, a dvije sa 70 l/s.

Teodora Brnjoš


Unos komentara je omogućen samo ulogovanim korisnicima.